De vernieuwende aanpak van ut Huus in Olst-Wijhe

Of je nou een statushouder met psychische klachten bent, een verstandelijke beperking hebt, langdurig thuiszit door autisme of een ‘moeilijke man met een drugsverleden’ bent, bij ut Huus ben je van harte welkom. De welzijnsorganisatie in Olst-Wijhe kijkt niet naar doelgroepen, indicaties of financieringsstromen maar bekommert zich over iedereen die aansluiting mist of dreigt te missen.

Bij een eerste blik op de website lijkt ut Huus in de Overijsselse gemeente Olst-Wijhe een gewone cultuur- en welzijnsorganisatie: “We faciliteren, leggen verbindingen tussen organisaties en hebben een groot aanbod van activiteiten en dienstverlening voor alle inwoners, van jong tot oud. Onze vrijwilligers vormen hierbij een onmisbare schakel” zo valt te lezen.

Rots in de branding

Maar als Marieke Korterik (kwartiermaker) en Minie Kettelarij (vrijwilligers-/coördinator welzijn) op het terras van het multifunctionele centrum Holstohus in Olst-Wijhe bij een kopje koffie vertellen over hun werk, wordt al snel duidelijk dat ut Huus veel meer is dan een welzijnsorganisatie. De organisatie blijkt voor veel mensen in de gemeente een rots in de branding te zijn, al zullen de meesten van hen dat zelf niet in de gaten hebben. Marieke Korterik legt het uit: “Onze vrijwilligers zorgen niet alleen voor ondersteuning bij allerhande activiteiten of op onze locaties, ze komen zelf onder de vleugels van de medewerkers van ut Huus en krijgen op die manier aandacht en structuur. We houden mensen die buiten de boot dreigen te vallen op die manier dichtbij ons.”

Zorgmijders

Het bijzondere is dat op deze manier ook mensen geholpen kunnen worden die de ‘normale’ hulpverlening mijden: “De mensen weten niet precies wat wij doen, dat is een deel van het succes. Wij stellen ons niet op als hulpverleners” zegt Minie Kettelarij. “Soms krijgen mensen een schop onder de kont, soms een aai over de bol. Maar we verliezen ze nooit uit het oog, we laten niet los”, vult Korterik aan. Daarbij komt een flinke dosis pragmatisme en nuchterheid: “We praten niet veel over problemen maar kijken naar sterke kanten en talenten van mensen en proberen daar vervolgens geschikt vrijwilligerswerk bij te zoeken. Dat kan van alles zijn. Als iemand vertelt dat hij graag schrijft, proberen we vrijwilligerswerk op een redactie te regelen. Maar als je graag koekjes bakt of poppenkleertjes naait, kunnen we daar ook wat mee. We proberen mensen op deze manier weer in hun kracht te zetten. Minie voelt altijd heel goed aan welk vrijwilligerswerk goed bij iemand past en kent ontzettend veel mensen”.

De koffiefiets

De koffiefiets van ut HuusDe mensen komen bij ut Huus terecht via de gemeente, door zelf contact op te nemen of tijdens de koffie-drink-acties in de wijken. Ut Huus gaat namelijk geregeld de straat op met een speciale koffiefiets. “We hebben een team van vrijwilligers, medewerkers van gemeente, woningbouw, mantelzorgondersteuning en jongerenwerkers die eens in de 2 weken met 4/5 mensen de wijk in gaan. We bellen gewoon aan en vragen of mensen koffie willen drinken. We hebben daarmee geen bedoeling, het gaat om het ontmoeten, het delen en verbinden. Wel hebben we natuurlijk een signaalfunctie. Dus als we ergens aanbellen waar een enorme stapel ongelezen post ligt, gaan we poolshoogte nemen of bellen we de woningbouwvereniging.”

Hoewel er niet direct een bedoeling achter elk gesprek zit, gaan de medewerkers met een goede basis de gesprekken in. Iedereen van het team heeft namelijk de ABCD-training gevolgd. ABCD staat voor Asset Based Community Development. De kerngedachte ervan is dat iedereen de samenleving iets te bieden heeft. Door je kwaliteiten in te zetten kun je je onttrekken aan eenzaamheid en afhankelijkheid. “Eigenlijk zou de hele samenleving deze cursus moeten volgen”, vindt Korterik. “Je leert mensen en hun omgeving echt te zien.”

Subtiliteit

Directeur Angelieke Huisman schuift ook kort aan: “Wij faciliteren toeval en organiseren nabijheid”, legt ze uit. “Wij gaan bijvoorbeeld ‘toevallig’ even bij iemand op de koffie als we denken dat het nodig is. Het zit ‘m bij ons erg in de subtiliteit. Het grootste probleem waar we als samenleving mee te maken krijgen, is een gebrek aan persoonlijke aandacht. We richten ons nu heel gefragmenteerd op instrumenten en financiering om deelproblemen daarvan op te lossen maar het ‘waarom’ erachter wordt overgeslagen. Begin nou eens bij de persoon en niet het systeem.”
Ze vertelt dat haar organisatie last heeft van het gegeven dat niet te meten is wat de zorg oplevert. “Ons werk is in feite een soort preventie. We kunnen vooral verhalen van mensen vertellen; die geven zeker een indicatie van het effect van onze hulp. Maar in deze tijd van spreadsheet-terreur is dat helaas niet genoeg.”

Uitbreiden

Het welzijnswerk hangt bovendien van deelprojecten aan elkaar zegt Korterik: “Je krijgt nergens continue subsidie voor, dat maakt het superingewikkeld. We worden wel steeds creatiever.”
Ut Huus zou de activiteiten graag uitbreiden en meer mensen willen aannemen. “Een andere manier van verantwoorden en financieren zou zó fijn zijn. We zijn nu al heel zuinig met onze tijd. We vergaderen bijvoorbeeld niet eens meer, we stemmen met elkaar af als we op straat lopen”, vertelt Korterik. “We willen heel graag in álle wijken de straat op, de mensen vragen daar om. We willen iedereen kunnen helpen.”